Chiến Tranh Thương Mại Mỹ–Trung: Lượng Tàu Đến Cảng Los Angeles Giảm Gần 1/3, Chuỗi Cung Ứng Toàn Cầu Rung Chuyển

Nguồn: The Guardian | Ngày đăng: 28 tháng 4 năm 2025 | Lĩnh vực: Vận tải biển, Thương mại quốc tế, Chuỗi cung ứng

Đọc bài gốc (tiếng Anh): https://www.theguardian.com/business/2025/apr/28/trump-tariffs-shipments-us-ports

Figure 1: Cảng Los Angeles – cửa ngõ thương mại container lớn nhất bán cầu Tây, đang chịu tác động nặng nề từ cuộc chiến thuế quan Mỹ–Trung.

Tóm Tắt Sự Kiện

Cuộc chiến thương mại leo thang giữa Mỹ và Trung Quốc đã gây ra cú sốc lớn cho ngành logistics toàn cầu. Theo dữ liệu mới nhất từ Port Optimizer – hệ thống theo dõi tàu biển theo thời gian thực – số lượng tàu dự kiến cập Cảng Los Angeles trong tuần tới đã giảm gần 1/3 (khoảng 30%) so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tín hiệu cảnh báo nghiêm trọng nhất kể từ đại dịch COVID-19 đối với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Những Con Số Biết Nói

• Lượng tàu đến Cảng Los Angeles tuần tới: giảm ~30% so với cùng kỳ năm 2024.

• Lượng tàu đến trong tuần hiện tại: giảm ~11% so với cùng kỳ năm ngoái.

• Đặt chỗ container từ Trung Quốc đến Mỹ: giảm 45% vào giữa tháng 4/2025 so với cùng kỳ năm trước (theo dữ liệu Vizion/Financial Times).

• Mức thuế quan Mỹ áp lên hàng hóa Trung Quốc: 145% – mức cao kỷ lục trong lịch sử thương mại hiện đại.

• Thuế quan toàn cầu (ngoài Trung Quốc): 10% áp dụng đồng loạt lên tất cả các quốc gia còn lại.

• Blank sailings (chuyến tàu bị hủy): hơn 80 chuyến trong tháng 4/2025 – vượt qua cả đỉnh điểm thời COVID-19.

Bối Cảnh: Cuộc Chiến Thuế Quan Leo Thang

Ngày 2 tháng 4 năm 2025, Tổng thống Donald Trump tuyên bố "Ngày Giải Phóng" (Liberation Day) – áp đặt thuế quan đối ứng lên hàng hóa nhập khẩu từ hàng chục quốc gia. Đây là đòn thuế quan mạnh nhất trong lịch sử thương mại Mỹ hiện đại, với mức 145% dành riêng cho Trung Quốc và 10% áp dụng đồng loạt cho phần còn lại của thế giới.

Phản ứng của thị trường diễn ra ngay lập tức và mạnh mẽ. Các doanh nghiệp Mỹ đã đổ xô nhập hàng trước khi thuế có hiệu lực, đẩy thâm hụt thương mại Mỹ lên mức kỷ lục vào tháng 1/2025. Tuy nhiên, sau khi thuế quan chính thức có hiệu lực, làn sóng đặt hàng đột ngột đóng băng – để lại một khoảng trống lớn trong lịch trình vận chuyển toàn cầu.

Tác Động Đến Chuỗi Cung Ứng Toàn Cầu

Cảng Los Angeles và Long Beach – xử lý gần 1/3 toàn bộ hàng hóa container đường biển của Mỹ – đang trở thành "nhiệt kế" đo lường sức khỏe của thương mại toàn cầu. Sự sụt giảm đột ngột về lưu lượng tàu không chỉ ảnh hưởng đến các hãng vận tải biển mà còn kéo theo hàng loạt hệ lụy:

• Ngành vận tải nội địa Mỹ (trucking): Dự báo nhu cầu vận chuyển nội địa sẽ giảm mạnh từ giữa tháng 5/2025, khi các container từ Trung Quốc không còn cập cảng đúng lịch (thời gian vận chuyển biển từ Trung Quốc đến Mỹ thường mất 20–40 ngày).

• Nguy cơ kệ hàng trống: Walmart và Target – hai nhà bán lẻ lớn nhất nước Mỹ – đã cảnh báo Tổng thống Trump về nguy cơ thiếu hàng hóa và giá cả leo thang.

• Nguy cơ suy thoái kinh tế: Nhà kinh tế trưởng của Apollo Global Management, Torsten Sløk, cảnh báo Mỹ có thể rơi vào suy thoái vào mùa hè 2025 nếu tình trạng này kéo dài.

• Niềm tin tiêu dùng sụt giảm: Chỉ số niềm tin tiêu dùng Mỹ đang ở mức thấp kỷ lục, trong khi các kế hoạch đầu tư của doanh nghiệp bị thu hẹp đáng kể.

Góc Nhìn Chuyên Gia

"Đối với các doanh nghiệp, đơn hàng mới đang giảm, kế hoạch đầu tư bị cắt giảm, hàng tồn kho tăng trước khi thuế quan có hiệu lực, và các công ty đang điều chỉnh giảm kỳ vọng lợi nhuận." — Torsten Sløk, Kinh tế trưởng, Apollo Global Management

"Sự sụp đổ thương mại này gợi nhớ đến những gì đã xảy ra trong và sau đại dịch COVID-19. Nhưng lần này không có virus nào chịu trách nhiệm – tất cả đều do Donald Trump. Và lần này sẽ không có vaccine nào đến cứu chúng ta." — Paul Krugman, Nhà kinh tế học đoạt giải Nobel

Tín Hiệu Đàm Phán: Liệu Có Lối Thoát?

Cuối tuần qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết có "con đường tiềm năng" để đạt thỏa thuận với Trung Quốc sau các cuộc tiếp xúc bên lề Hội nghị mùa xuân của IMF và Ngân hàng Thế giới. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc Zhao Chenxin cũng tuyên bố "hoàn toàn tự tin" vào mục tiêu tăng trưởng GDP 5% của Trung Quốc năm 2025.

Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo rằng ngay cả khi hai bên đạt được thỏa thuận, tác động của sự gián đoạn chuỗi cung ứng sẽ còn kéo dài nhiều tháng do độ trễ vốn có của vận tải biển.

Ý Nghĩa Đối Với Doanh Nghiệp Logistics Việt Nam

Trong bối cảnh Việt Nam là một trong những quốc gia xuất khẩu lớn sang Mỹ và cũng chịu mức thuế 10% theo chính sách thuế quan toàn cầu của Trump, diễn biến này mang nhiều hàm ý quan trọng:

• Cơ hội dịch chuyển đơn hàng: Khi hàng Trung Quốc bị đánh thuế 145%, nhiều nhà nhập khẩu Mỹ có thể tìm kiếm nguồn cung thay thế từ Việt Nam, Ấn Độ, Mexico – tạo cơ hội cho xuất khẩu Việt Nam.

• Áp lực về năng lực vận tải: Nhu cầu vận chuyển từ Việt Nam sang Mỹ có thể tăng đột biến, gây áp lực lên giá cước và năng lực tàu trên tuyến Á–Mỹ.

• Rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng: Các doanh nghiệp Việt Nam phụ thuộc vào nguyên liệu đầu vào từ Trung Quốc cần theo dõi sát sao diễn biến để điều chỉnh kế hoạch nhập khẩu kịp thời.

• Biến động giá cước: Sự sụt giảm đột ngột về lượng hàng trên tuyến Trung Quốc–Mỹ có thể tạo ra dư thừa tàu tạm thời, ảnh hưởng đến giá cước vận tải biển toàn cầu.

Kết Luận

Cuộc chiến thương mại Mỹ–Trung đang bước vào giai đoạn nguy hiểm nhất kể từ khi bùng phát. Sự sụt giảm mạnh về lượng tàu tại Cảng Los Angeles không chỉ là con số thống kê – đây là dấu hiệu cụ thể cho thấy chuỗi cung ứng toàn cầu đang bị tái cấu trúc một cách cưỡng bức và hỗn loạn. Các doanh nghiệp logistics cần theo dõi sát sao diễn biến đàm phán thương mại Mỹ–Trung, đồng thời xây dựng các kịch bản ứng phó linh hoạt để thích nghi với môi trường thương mại đang thay đổi nhanh chóng.

---

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ phân tích của APOLLO HCM | Nội dung được tổng hợp và phân tích bởi AI | Nguồn tham khảo: The Guardian, FreightWaves, Vizion, Apollo Global Management, Port Optimizer.